Memory oorlogs- en Vredesmuseum Nijverdal

www.memorymuseum.nl

 

 

Docentenhandleiding ‘Een kind in de oorlog’ behorende bij het Memory Museum Educatie programma

 

Algemene informatie

 

1.     Inleiding

Een kind in de oorlog is een project van Oorlogsmuseum Memory in samenwerking met de ontwikkelaars en organisatoren van de Cultureel Erfgoedprojecten primair onderwijs in de gemeente Hellendoorn en wordt ondersteund door PCEH en CCVPO.

Het project omvat een programma dat vooral de doelstellingen van het museum Memory ‘Respect hebben voor de mensheid en leren van het verleden’ wil uitdragen aan kinderen.

 

2.     Doelgroep

Dit project is speciaal gemaakt voor leerlingen uit de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs.

 

3.     Verantwoording

Het project Een kind in de oorlog past binnen het leergebied Oriëntatie op Mens en Maatschappij,

waarbij het onderwijs zichzelf als doel stelt dat kinderen zich oriënteren op de samenleving waarin zij opgroeien. 

Het in Nijverdal gelegen oorlogsmuseum Memory is de plek bij uitstek om kennis te nemen van het ontstaan en verloop van de Tweede Wereldoorlog en de invloed die een oorlog heeft op kinderen. Stichting Internationaal Oorlogsmuseum realiseerde in Nijverdal het oorlogsmuseum Memory dat een realistisch beeld wil scheppen van de verschrikkingen van de gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog, zodat wij leren van het verleden.

 

4.     Inhoud project

De basis van het project vormt de lessenserie ’13 in de oorlog’ (NTR) met daarop aansluitend de diorama’s die in het oorlogsmuseum Memory te vinden zijn.

Door het volgen van dit project, krijgen de kinderen met behulp van verschillende werkvormen inzicht in het leven van kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

Het project bestaat uit drie lessen:

 

Les 1, vooraf aan het museumbezoek (elk filmpje duurt 20 minuten, de uitwerking van een deelproject duurt inclusief het filmpje 60 minuten)

 

Les 2, tijdens het museumbezoek (duur 120 minuten)

 

Les 3, afsluiting in het museum of in de klas (duur is afhankelijk van de optie, kunstworkshop duurt 1,5 uur)

 

 

Les 1

Voor het bezoek aan het museum

 

Voorbereiding:

Verdeel de leerlingen in groepjes van twee tot vier leerlingen. Gemengde groepjes van jongens en meisjes hebben de voorkeur, omdat dit ervoor zorgt dat er genuanceerder naar een onderwerp wordt gekeken.

Laat elk groepje een keuze maken uit de 10 deelprojecten die corresponderen met de geschiedenisserie ’13 in de oorlog’ (Zie bijgevoegde DVD).

De vetgedrukte deelprojecten zijn inmiddels gereed. De overige zijn nog in ontwikkeling.

1.     De oorlog in Nederland begint *)

2.     De bezetting en onderduiken *)

3.     De NSB

4.     Engeland

5.     Verraad en verzet *)

6.     De Jodenvervolging, vervolging en vernietiging (bezoekt hetzelfde diorama als 8) *)

7.     Gewapend verzet

8.     De Jodenvernietiging, vervolging en vernietiging (bezoekt hetzelfde diorama als 6) *)

9.     Arnhem, de bevrijders komen

10.  De Hongerwinter 44-45

11.  Indië

12.  De bevrijding *)

13.  Na de oorlog

Geef elk groepje een kopie van de opdrachten van hun deelproject.

 

 *) Deze deelprojecten hebben ook een verwerkingsles die betrekking heeft op een filmpje uit ‘13 in de oorlog’(Zie bijlage ‘Vroeger en zo speciaal’ handleiding en werkboekje)

 

Na het kiezen van het deelproject

Alle kinderen krijgen de lessenserie behorende bij hun deelproject.

 

Opdracht 1.1

Laat de leerlingen, vooraf aan het bekijken van het filmpje, eerst opdracht 1.1 uit deze lessenserie maken!

 

Opdracht 1.2

Mogelijke opties:

·         Kijk met alle leerlingen alle afleveringen en laat ze vervolgens verder werken aan hun eigen deelproject.

·         Kijk met alle leerlingen de gekozen afleveringen en laat ze vervolgens verder werken aan hun eigen deelproject.

·         Laat de leerlingen per groepje de aflevering bekijken die hoort bij hun onderwerp en laat ze vervolgens verder werken aan hun eigen deelproject.

 

Opdracht 1.3

Gebruik de bijbehorende tekstkaarten.

Spoor ze aan tot overleg en discussie.

 

 

Les 2

Tijdens het bezoek aan het museum

 

Voorbereiding:

Zorg voor voldoende begeleiding (overleg wat wenselijk is met het museum).

Neem de (deels ingevulde) lesboekjes van de deelprojecten van de leerlingen mee!!

Zorg zelf voor schrijfmateriaal.

 

Bespreek met de leerlingen de regels van het museum:

Niet rennen.

Niet schreeuwen.

Nergens aankomen, tenzij hierover iets anders wordt gezegd.

Zorg ervoor dat iedereen van tevoren naar de w.c. is geweest.

 

Plaats bij aankomst van het museum de fietsen in de daarvoor bestemde fietsenrekken.

Auto’s kunnen het beste geparkeerd worden achter het museum, op de parkeerplaats van Albert Heijn.

Ga niet bij de hoofdingang naar binnen, maar neem de ingang rechts van de hoofdingang (de rechterdeur aan de voorkant).

Hang de jassen op aan de daarvoor bestemde kapstokken in de hal van de ingang.

 

Een museummedewerker zorgt voor de ontvangst en leidt jullie naar een speciaal lokaal.

In dit lokaal krijgen alle leerlingen een koffertje dat past bij hun deelproject.

 

Opdracht 2.1

De museummedewerker legt de opdracht uit en de leerlingen gaan in groepjes aan het werk.

Er wordt gezamenlijk gestopt en eventueel worden een aantal voorwerpen nog besproken (afhankelijk van de tijd).

 

Opdracht 2.2 en 2.3

De opdracht wordt weer uitgelegd door een museummedewerker.

De leerlingen lopen rechtstreeks, indien mogelijk, met hun gids, naar het diorama van hun deelproject. Deelproject 6 (Jodenvervolging) en deelproject 8 (Jodenvernietiging) gaan samen met een gids mee!

Deelproject 2 (De bezetting en onderduiken), deelproject 5 (Verraad en Verzet) en deelproject 7 (Gewapend verzet) gaan samen met een gids mee!

Alle koffers en materialen blijven in het lokaal liggen.

Is er geen gids bij een diorama aanwezig, dan wordt er een voicerecorder meegegeven.(Zorg dan wel voor een begeleider van school.)

Na het verhaal van de gids en het stellen van vragen, moeten de leerlingen per groepje vijf woorden bedenken die zij belangrijk vinden bij dit diorama. Alle leerlingen moeten een ander woord bedenken.

Vervolgens gaan zij terug naar het leslokaal.

 

Opdracht 2.4

De leerlingen bereiden hun stukje dat zij willen vertellen aan hun klasgenoten voor. Gidsen, leerkrachten en overige begeleiders mogen hierbij helpen.

 

Opdracht 2.5

De rondleiding door het museum. Alle leerlingen vertellen iets over hun deelproject (zie opdracht 2.4). Eventueel vullen de gidsen dit nog verder aan.

 

Les 3

Afsluiting

 

Opdracht 3.1

De kinderen maken de opdracht van hun deelproject.

Bespreek de opdracht na en koppel daaraan ook de doelstelling van het Museum: ‘Respect hebben voor de mensheid en leren van het verleden’.

 

Opdracht 3.2

Maak de keuze of er de verwerkingsopdracht op school (gedicht, toneelstukje, opdrachten) of in het museum (kunstworkshop) plaatsvindt.

 

 

Maak voor de workshops in het museum een keuze uit één van onderstaande mogelijkheden (beide opdrachten zijn ook mogelijk, waarbij de groep gesplitst wordt):

naam kunstenaar

soort opdracht

beschrijving

Annewil Jansen

Twee individuele opdracht met pastelkrijt rondom het thema ‘Hoop’.

 

Zie bijlage: Kunstworkshops

Christel Dürmaz

Groepsopdracht met acrylverf rondom het thema ‘Vrede en respect’.

Zie bijlage: Kunstworkshops

Kosten: € 75,- (incl. materiaal)

Duur van de workshop: 1,5 uur

Aansluitend aan het museumbezoek

 

5.     Het lesmateriaal

Het project bestaat uit:

·         een handleiding voor de leerkracht (incl. werkbladen)

·         een DVD ‘13 in de oorlog’

·         aanvullende collectie boeken

·         folder van het oorlogsmuseum

 

 

6.     Informatie over de reservering:

U kunt een datum voor het bezoek aan het museum reserveren via het reserveringsformulier op www.biebwijz.nl/Hellendoorn (Cultuureducatie) Drie weken voor deze bezoekdatum krijgt u de materialen behorende bij dit project op school. Een bezoek aan het museum is alleen mogelijk op dinsdag of vrijdag. Het bezoek duurt van 9.30 tot 12.00 uur. Kiest u voor een bezoek met kunstworkshop dan duurt dit bezoek van 9.30 - 14.00 uur met een korte pauze om 12.00 uur.  

 

 

Programmaoverzicht in het museum:

 

Ochtendprogramma

9.30 uur                     Ontvangst in het museum

9.45 uur-12.00 uur      Museumles (les 2) en korte pauze

 

12.00 uur-12.30 uur    Pauze (leerlingen zorgen voor hun eigen lunchpakket)

 

Middagprogramma (optioneel)

12.30 uur- 14.00 uur   Kunstworkshop naar keuze

 

Het museum kunt u met de groep bezoeken op dinsdag of vrijdag.

Kosten voor dit bezoek zijn € 1,50 per leerling

Kosten voor een kunstworkshop  in het museum zijn € 75,- per groep (incl.materiaal)

 

                            

7.    Naslagwerken en websites

www. memorymuseum.nl

Hier vindt u informatie over het museum, routebeschrijving etc.

www.entoen.nu/tweedewereldoorlog

Hier vind je het venster van de Tweede Wereldoorlog in de canon van Nederland.

www.kampwesterbork.nl

Hier vindt u informatie over het leven in kamp Westerbork maar ook over de gemeente waarin u woont. (doorklik - Kamp – Sporen)

www.ogs.nl

Via de boeken van de Oorlogsgraven Stichting kunt u uit zoeken óf, wanneer en waar iemand omgekomen is.

www.joodsmonument.nl

Via deze website krijgt u informatie over de joodse bevolking in Nederland. Wie woonde waar en wat is er met deze mensen gebeurd.

 

 

 

 

© Memory Oorlogs- en Vredesmuseum Nijverdal, Grotestraat 13, 7443 BA. Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Memory Oorlogs- en Vredesmuseum worden gekopiëerd of gepubliceerd.

www.memorymuseum.nl             info@memorymuseum.nl